ВІКОВІ ОСОБЛИВОСТІ ТА ВАРІАБЕЛЬНІСТЬ ІНТЕРВАЛУ QTC СЕРЕД УМОВНО ЗДОРОВИХ ЧОЛОВІКІВ ЗА ДАНИМИ 24-ГОДИННОГО ХОЛТЕР-МОНІТОРУВАННЯ
DOI:
https://doi.org/10.17721/1728.2748.2026.106.15-21Ключові слова:
інтервал QTc, mQTc, Холтер-моніторування, вікові особливості, вікові групи, варіабельність реполяризації, чоловікиАнотація
Вступ. Інтервал QTc є важливим електрофізіологічним маркером реполяризації міокарда, подовження якого асоціюється з підвищеним ризиком шлуночкових аритмій і раптової серцевої смерті. Незважаючи на значну кількість досліджень, дані щодо вікових особливостей і нормативних значень QTc за результатами 24-годинного Холтер-моніторування в умовно здорових чоловіків, особливо в українській популяції, залишаються обмеженими. Актуальність роботи зумовлена необхідністю встановлення референсних значень QTc для точної інтерпретації результатів добового моніторування та диференціації фізіологічних вікових змін від патологічних.
Методи. Проаналізовано 87 записів 24-годинного Холтер-моніторування умовно здорових чоловіків віком від 18 до 82 років (середній вік 58,7 ± 16,6 року). Пацієнтів розподілили на чотири вікові групи: 18–43, 46–59, 60–74 та 76–82 роки. Корекцію інтервалу QT здійснювали за формулою Bazett. Аналізували mQTc, QTcmax, QTcmin та ΔQTc. Додатково розраховано індекс маси тіла (ІМТ) і проведено кореляційний аналіз. Статистичну обробку даних виконували з використанням програмного забезпечення IBM SPSS Statistics 25.
Результати. Середнє значення mQTc у всій когорті становило 413,2 ± 16,5 мс (медіана – 413 мс). Найвищі значення mQTc спостерігалися у віковій групі 46–59 років (425,1 ± 14,2 мс). У старшому віці (60–82 роки) зазначалося статистично значуще зростання добової варіабельності ΔQTc (до 205,1 ± 64,7 мс) та QTcmax (до 539,8 ± 31,6 мс). Кореляція mQTc з віком була статистично незначущою (r = –0,021). 95-й перцентиль mQTc становив 445 мс. Значення mQTc понад 450 мс зареєстровано лише у 2,3 % чоловіків. Індекс маси тіла (середній 28,83 ± 4,51 кг/м²) не мав статистично значущого впливу на параметри QTc.
Висновки. В умовно здорових чоловіків середнє mQTc за даними Холтер-моніторування є відносно стабільним протягом дорослого життя, тоді як варіабельність реполяризації (ΔQTc) достовірно зростає у старшому віці. Запропоновано верхню межу норми mQTc – 445 мс (95-й перцентиль). Отримані результати уточнюють вікові нормативи QTc у чоловіків української популяції, підкреслюють діагностичну цінність 24-годинного Холтер-моніторування та можуть бути використані в клінічній практиці для підвищення точності інтерпретації результатів добового ЕКГ-моніторування.
Завантажити
Посилання
Ahmadi, P., Afzalian, A., Jalali, A., Sadeghian, S., Masoudkabir, F., Oraii, A., Ayati, A., Nayebirad, S., Pezeshki, P. S., Lotfi Tokaldani, M., Shafiee, A., Mohammadi, M., Sanei, E., Tajdini, M., & Hosseini, K. (2023). Age and gender differences of basic electrocardiographic values and abnormalities in the general adult population; Tehran Cohort Study. BMC cardiovascular disorders, 23(1), 303. https://doi.org/10.1186/s12872-023-03339-z
Aktaa, S., Tzeis, S., Gale, C. P., Ackerman, M. J., Arbelo, E., Behr, E. R., Crotti, L., d'Avila, A., de Chillou, C., Deneke, T., Figueiredo, M., Friede, T., Leclercq, C., Merino, J. L., Semsarian, C., Verstrael, A., Zeppenfeld, K., Tfelt-Hansen, J., & Reichlin, T. (2023). European Society of Cardiology quality indicators for the management of patients with ventricular arrhythmias and the prevention of sudden cardiac death. Europace : European pacing, arrhythmias, and cardiac electrophysiology : journal of the working groups on cardiac pacing, arrhythmias, and cardiac cellular electrophysiology of the European Society of Cardiology, 25(1), 199–210. https://doi.org/10.1093/europace/euac114
Allam, H., Dang, N. L., Karasalihovic, E., Miller, N., Roelle, L., Orr, W. B., Nash, D., Pompa, A. G., & Silva, J. N. A. (2025). Holter Monitor QT Dispersion and QTc-Dispersion in Pediatric Long QT Syndrome and Development of a Diagnostic and Arrhythmia Risk Prediction Model. Journal of the American Heart Association, 14(24), e045224. https://doi.org/10.1161/JAHA.125.045224
Birză, M. R., Negru, A. G., Frent, Ș. M., Florescu, A. R., Popa, A. M., Manzur, A. R., Lascu, A., & Mihaicuța, S. (2025). New Insights of Cardiac Arrhythmias Associated with Sleep-Disordered Breathing: From Mechanisms to Clinical Implications-A Narrative Review. Journal of clinical medicine, 14(6), 1922. https://doi.org/10.3390/jcm14061922
Chaverri-Fernández, J. M., Díaz-Madriz, J. P., Zavaleta-Monestel, E., Cordero-García, E., Fallas-Mora, A., & Escalona-Rodríguez, R. (2022). The risk of treatment-induced QT interval prolongation. Riesgo de prolongación del intervalo QT asociado al tratamiento. Farmacia hospitalaria : organo oficial de expresion cientifica de la Sociedad Espanola de Farmacia Hospitalaria, 46(3), 116–120 PMID: 36183204 https://doi.org/10.7399/fh.13245
Chen, X., Yang, L., Li, J., & Tan, H. (2022). Hypoparathyroidism and late-onset hypogonadism in an adult male with familial 22q11.2 deletion syndrome: a case report with 3-year follow-up and review of the literature. BMC endocrine disorders, 22(1), 278. https://doi.org/10.1186/s12902-022-01150-z
Davies, R. A., Ladouceur, V. B., Green, M. S., Joza, J., Juurlink, D. N., Krahn, A. D., McMurtry, M. S., Roberts, J. D., Roston, T. M., Sanatani, S., Steinberg, C., & MacIntyre, C. (2023). The 2023 Canadian Cardiovascular Society Clinical Practice Update on Management of the Patient With a Prolonged QT Interval. The Canadian journal of cardiology, 39(10), 1285–1301. https://doi.org/10.1016/j.cjca.2023.06.011
De Maria, B., Parati, M., Dalla Vecchia, L. A., & La Rovere, M. T. (2023). Day and night heart rate variability using 24-h ECG recordings: a systematic review with meta-analysis using a gender lens. Clinical autonomic research : official journal of the Clinical Autonomic Research Society, 33(6), 821841. https://doi.org/10.1007/s10286-023-00969-3
Dolphin, H., Dukelow, T., Finucane, C., Commins, S., McElwaine, P., & Kennelly, S. P. (2022). “The Wandering Nerve Linking Heart and Mind” - The Complementary Role of Transcutaneous Vagus Nerve Stimulation in Modulating Neuro-Cardiovascular and Cognitive Performance. Frontiers in Neuroscience, 16, 897303. https://doi.org/10.3389/fnins.2022.897303
Duvanov, D, & Vakal, Yu. (2026). Age-related features and variability of the QTc interval according to 24-hour Holter monitoring in women of older age groups. In Interdisciplinary dialogue: Youth. Science. Innovations: Proceedings of the II International Scientific and Practical Conference (Zaporizhzhia, April 17, 2026) (pp. 264–268). Bogdan Khmelnytsky Melitopol State Pedagogical University Publishing House. https://drive.google.com/file/d/1PnbRMfCm4AKaeP5G9mteEyAYX7DV-pTh/view?usp=sharing [in Ukrainian].
Giovanardi, P., Vernia, C., Roversi, S., Tincani, E., Spadafora, G., Silipo, F., & Giberti, C. (2024). Prognostic Value and Limits of Heart Rate and QT – Corrected in A Large Population. Hearts, 5(2), 225-235. https://doi.org/10.3390/hearts5020015
Gotta, V., & Donner, B. (2025). QT interval prolongation: clinical assessment, risk factors and quantitative pharmacological considerations. Journal of pharmacokinetics and pharmacodynamics, 52(6), 61. https://doi.org/10.1007/s10928-025-10010-x
Lyashenko, V., & Duvanov, D. (2025). Age-related features of the QT interval: theoretical analysis of the role of genetic, metabolic, and therapeutic factors. Věda a perspektivy, 5(48), 406-419. https://doi.org/10.52058/2695-1592-2025-5(48)-406-419 [in Ukrainian].
Neumann, B., Vink, A. S., Hermans, B. J. M., Lieve, K. V. V., Cömert, D., Beckmann, B. M., Clur, S. B., Blom, N. A., Delhaas, T., Wilde, A. A. M., Kääb, S., Postema, P. G., & Sinner, M. F. (2023). Manual vs. automatic assessment of the QT-interval and corrected QT. Europace : European pacing, arrhythmias, and cardiac electrophysiology : journal of the working groups on cardiac pacing, arrhythmias, and cardiac cellular electrophysiology of the European Society of Cardiology, 25(9), euad213. https://doi.org/10.1093/europace/euad213
Rabkin S. W. (2026). Aging-Induced QT Prolongation as a Potential Contributor to Longevity. Journal of cardiovascular development and disease, 13(2), 86. https://doi.org/10.3390/jcdd13020086
Schulze Westhoff, M., Schröder, S., Heck, J., Pfister, T., Jahn, K., Krause, O., Wedegärtner, F., Bleich, S., Kahl, K. G., Krüger, T. H. C., & Groh, A. (2023). Determinants of severe QTc prolongation in a real-world gerontopsychiatric setting. Frontiers in psychiatry, 14, 1157996. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2023.1157996
Skakun, O., Vandzhura, I., Vandzhura, Y., & Denina, R. (2025). Impact of Age and Gender on Mean QT and QTc Intervals Measured with Ambulatory Electrocardiogram Monitoring. Prague medical report, 126(4), 201–206. https://doi.org/10.14712/23362936.2025.32
Tamr Agha, M. K., Fakhri, G., Ahmed, M., El Sedawy, O., Abi Saleh, B., Bitar, F., & Arabi, M. (2022). QTc interval on 24-hour holter monitor: To trust or not to trust?. Annals of noninvasive electrocardiology : the official journal of the International Society for Holter and Noninvasive Electrocardiology, Inc, 27(1), e12899. https://doi.org/10.1111/anec.12899
Vink, A. S., & Postema, P. G. (2021). The Role of Testosterone and Gonadotropins in Arrhythmogenesis. Journal of the American Heart Association, 10(5), e020300. https://doi.org/10.1161/JAHA.120.020300
Waddell-Smith, K. E., Chaptynova, A. A., Li, J., Crawford, J. R., Hinds, H., & Skinner, J. R. (2022). Holter Recordings at Initial Assessment for Long QT Syndrome: Relationship to Genotype Status and Cardiac Events. Journal of cardiovascular development and disease, 9(5), 164. https://doi.org/10.3390/jcdd9050164
Wilde, A. A. M., Amin, A. S., & Postema, P. G. (2022). Diagnosis, management and therapeutic strategies for congenital long QT syndrome. Heart, 108(5), 332–338. https://doi.org/10.1136/heartjnl-2020-318259
