ЦИТОТОКСИЧНІСТЬ СИСТЕМ ДЕКСТРАН-ПОЛІАКРИЛАМІД/НАНОЧАСТИНКИ ЗОЛОТА ПРОТИ ЛІНІЙ КЛІТИН ЕПІДЕРМАЛЬНОЇ КАРЦИНОМИ ЛЮДИНИ
DOI:
https://doi.org/10.17721/1728.2748.2026.106.5-14Ключові слова:
декстран-поліакриламід, наночастинки золота, рак, лактатдегідрогеназа, сукцинатдегідрогеназа, активні форми киснюАнотація
Вступ. Сучасні досягнення полімерної хімії, медицини та біології створили необхідну основу для складних систем доставки протиракових сполук. Полімерні наноносїі є перспективними системами для доставки ліків завдяки їхнім унікальним фізико-хімічним властивостям. Додаткова функціоналізація систем забезпечується додаванням активних компонентів, таких як малі органічні молекули, наночастинки металів, інші полімери тощо. Однак, незважаючи на низку переваг, клінічне застосування таких систем обмежене через недостатні відомості поведінки та впливу на клітини.
Методи. Використано наносистеми декстран-поліакриламід (Д500ПАА)/наночастинки золота (AuNPs) і декстран-(поліакриламід-ко-поліакрилова кислота) (Д500ПААас)/AuNPs. Дослідження проведено на лініях клітин епідермальної карциноми гортані людини (Hep-2), епідермальної карциноми ротової порожнини (КВ) і незлоякісних ендотеліальних клітинах аорти миші (MAEC). Визначали активність лактатдегідрогенази (ЛДГ), сукцинатдегідрогенази (СДГ), глюкозо-6-фосфатдегідрогенази (Г6ФД) і рівень внутрішньоклітинних АФК.
Результати. Наносистеми Д500ПАА/AuNPs виявляли вищу цитотоксичність порівняно з Д500ПААас/AuNPs. Виявлені зміни активності Г6ФД у клітинах Нер-2 та КВ мають протилежний напрямок, що, імовірно, є ознакою адаптації клітин КВ до присутності полімерних наноносіїв та AuNPs. У клітинах КВ виявлено підвищення активності ЛДГ після інкубації з Д500ПААас та Д500ПААас/AuNPs. Д500ПАА виявляв вищу цитотоксичність і сильніший вплив на активність досліджених ензимів порівняно з аніонним Д500ПААас. Виявлено більш суттєві зміни ЛДГ у злоякісних клітинах, натомість активність СДГ для них змінюється слабко. У той самий час відмінності активності СДГ най-більш значні у клітинах МАЕС. Рівні АФК у ракових клітинах змінювалися слабко, натомість у клітинах МАЕС спосте-рігалося зниження показника у 1,3 раза при інкубації з Д500ПААас/AuNPs та у 3,5 разів – з Д500ПАА/AuNPs.
Висновки. Нейтральний полімерний наноносій Д500ПАА має вищу цитотоксичність порівняно з аніонним аналогом Д500ПААас проти злоякісних Нер-2, КВ та незлоякісних МАЕС ліній клітин. Інкапсульовані у вказані полімерні матриці AuNPs виявляють слабшу цитотоксичність у комбінації з Д500ПААас, а також зміни активності лактатдегідро-генази, сукцинатдегідрогенази та глюкозо-6-фосфатдегідрогенази та вплив на рівень внутрішньоклітинних АФК.
Завантажити
Посилання
Banihashem, S., Nezhati, M. N., & Panahi, H. A. (2020). Synthesis of chitosan-grafted-poly(N-vinylcaprolactam) coated on the thiolated gold nanoparticles surface for controlled release of cisplatin. Carbohydrate polymers, 227, 115333. https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2019.115333
Barba, I., Carrillo-Bosch, L., & Seoane, J. (2024). Targeting the Warburg Effect in Cancer: Where Do We Stand? International journal of molecular sciences, 25(6), 3142. https://doi.org/10.3390/ijms25063142
Boese, A. C., & Kang, S. (2021). Mitochondrial metabolism-mediated redox regulation in cancer progression. Redox biology, 42, 101870. https://doi.org/10.1016/j.redox.2021.101870
Boutilier, A. J., & Elsawa, S. F. (2021). Macrophage Polarization States in the Tumor Microenvironment. International journal of molecular sciences, 22(13), 6995. https://doi.org/10.3390/ijms22136995
Brambilla, D., Panico, F., Zarini, L., Mussida, A., Ferretti, A. M., Aslan, M., Ünlü, M. S., & Chiari, M. (2024). Copolymer-Coated Gold Nanoparticles: Enhanced Stability and Customizable Functionalization for Biological Assays. Biosensors, 14(7), 319. https://doi.org/10.3390/bios14070319
Chatoff, A., Kantner, D. S., Snyder, N. W., & Rink, L. (2025). Metabolic Effects of Succinate Dehydrogenase Loss in Cancer. Journal of cellular physiology, 240(7), e70066. https://doi.org/10.1002/jcp.70066
Chen, J., Huang, Z., Chen, Y., Tian, H., Chai, P., Shen, Y., Yao, Y., Xu, S., Ge, S., & Jia, R. (2025). Lactate and lactylation in cancer. Signal transduction and targeted therapy, 10(1), 38. https://doi.org/10.1038/s41392-024-02082-x
Cosma, M., Mocan, T., Delcea, C., Pop, T., Mosteanu, O., & Mocan, L. (2025). Gold Nanoparticles as Targeted Drug Delivery Systems for Liver Cancer: A Systematic Review of Tumor Targeting Efficiency and Toxicity Profiles. International journal of molecular sciences, 26(16), 7917. https://doi.org/10.3390/ijms26167917
Dalla Pozza, E., Dando, I., Pacchiana, R., Liboi, E., Scupoli, M. T., Donadelli, M., & Palmieri, M. (2020). Regulation of succinate dehydrogenase and role of succinate in cancer. Seminars in cell & developmental biology, 98, 4-14. https://doi.org/10.1016/j.semcdb.2019.04.013
Daniele, R., Fragassi, A., Pesce, C., Tognetti, F., Verona, M., Marzaro, G., Salmaso, S., & Caliceti, P. (2026). Folate-targeted gold nanoparticles for doxorubicin delivery in tumor spheroids. Drug delivery, 33(1), 2607390. https://doi.org/10.1080/10717544.2025.2607390
Eker, F., Akdaşçi, E., Duman, H., Bechelany, M., & Karav, S. (2024). Gold Nanoparticles in Nanomedicine: Unique Properties and Therapeutic Potential. Nanomaterials, 14(22), 1854. https://doi.org/10.3390/nano14221854
Giráldez-Pérez, R. M., Grueso, E., Montero-Hidalgo, A. J., Luque, R. M., Carnerero, J. M., Kuliszewska, E., & Prado-Gotor, R. (2022). Gold Nanosystems Covered with Doxorubicin/DNA Complexes: A Therapeutic Target for Prostate and Liver Cancer. International journal of molecular sciences, 23(24), 15575. https://doi.org/10.3390/ijms232415575
Glorieux, C., Liu, S., Trachootham, D., & Huang, P. (2024). Targeting ROS in cancer: rationale and strategies. Nature reviews. Drug discovery, 23(8), 583–606. https://doi.org/10.1038/s41573-024-00979-4
Ibrahim-Hashim, A., & Estrella, V. (2019). Acidosis and cancer: from mechanism to neutralization. Cancer metastasis reviews, 38(1-2), 149-155. https://doi.org/10.1007/s10555-019-09787-4
Kroemer, G., & Pouyssegur, J. (2008). Tumor cell metabolism: cancer's Achilles' heel. Cancer cell, 13(6), 472–482. https://doi.org/10.1016/j.ccr.2008.05.005
Kus-Liśkiewicz, M., Fickers, P., & Ben Tahar, I. (2021). Biocompatibility and Cytotoxicity of Gold Nanoparticles: Recent Advances in Methodologies and Regulations. International journal of molecular sciences, 22(20), 10952. https://doi.org/10.3390/ijms222010952
Kutsevol, N., Bezugla, T., Bezuglyi, M., & Rawiso, M. (2012). Branched Dextran-graft-Polyacrylamide Copolymers as Perspective Materials for Nanotechnology. Macromolecular Symposia, 317-318(1), 82-90. https://doi.org/10.1002/masy.201100087
Kutsevol, N., Bezuglyi, M., Rawiso, M., & Bezugla, T. (2014). Star-like Dextran-graft-(polyacrylamide-co-polyacrylic acid) Copolymers. Macromolecular symposia, 335(1), 12-16. https://doi.org/10.1002/masy.201200115
Lennicke, C., & Cochemé, H. M. (2021). Redox metabolism: ROS as specific molecular regulators of cell signaling and function. Molecular cell, 81(18), 3691-3707. https://doi.org/10.1016/j.molcel.2021.08.018
Niculescu, A. G. (2021). Polymer-Based Nanosystems-A Versatile Delivery Approach. Materials, 14(22), 6812. https://doi.org/10.3390/ma14226812
Osorio, M., Martinez, E., Naranjo, T., & Castro, C. (2020). Recent Advances in Polymer Nanomaterials for Drug Delivery of Adjuvants in Colorectal Cancer Treatment: A Scientific-Technological Analysis and Review. Molecules, 25(10), 2270. https://doi.org/10.3390/molecules25102270
Parsegian, V. A., Rand, R. P., & Rau, D. C. (2000). Osmotic stress, crowding, preferential hydration, and binding: A comparison of perspectives. Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America, 97(8), 3987-3992. https://doi.org/10.1073/pnas.97.8.3987
Rastogi, S., Mishra, S. S., Arora, M. K., Kaithwas, G., Banerjee, S., Ravichandiran, V., Roy, S., & Singh, L. (2023). Lactate acidosis and simultaneous recruitment of TGF-β leads to alter plasticity of hypoxic cancer cells in tumor microenvironment. Pharmacology & therapeutics, 250, 108519. https://doi.org/10.1016/j.pharmthera.2023.108519
Rossner, C. (2025). Polymer-Grafted Gold Colloids and Supracolloids: From Mechanisms of Formation to Dynamic Soft Matter. Macromolecular rapid communications, 46(5), e2400851. https://doi.org/10.1002/marc.202400851
Salari, N., Faraji, F., Torghabeh, F. M., Faraji, F., Mansouri, K., Abam, F., Shohaimi, S., Akbari, H., & Mohammadi, M. (2022). Polymer-based drug delivery systems for anticancer drugs: A systematic review. Cancer treatment and research communications, 32, 100605. https://doi.org/10.1016/j.ctarc.2022.100605
Saw, W. S., Anasamy, T., Do, T. T. A., Lee, H. B., Chee, C. F., Isci, U., Misran, M., Dumoulin, F., Chong, W. Y., Kiew, L. V., Imae, T., & Chung, L. Y. (2022). Nanoscaled PAMAM Dendrimer Spacer Improved the Photothermal-Photodynamic Treatment Efficiency of Photosensitizer-Decorated Confeito-Like Gold Nanoparticles for Cancer Therapy. Macromolecular bioscience, 22(8), e2200130. https://doi.org/10.1002/mabi.202200130
Song, J., Sun, H., Zhang, S., & Shan, C. (2022). The Multiple Roles of Glucose-6-Phosphate Dehydrogenase in Tumorigenesis and Cancer Chemoresistance. Life, 12(2), 271. https://doi.org/10.3390/life12020271
Sushko, R., Sarazin, D., Rochas, C., Kutsevol, N., & Guenet, J.-M. (2009). Anomalous behaviour of comb-like dextran–polyacrylamide copolymers in mixed solvents. European Polymer Journal, 45(6), 1698-1705. https://doi.org/10.1016/j.eurpolymj.2009.03.004
Taghavimandi, F., Kim, M. G., Lee, M., & Shin, K. (2025). Branched Polymer Architecture for Modulating Interactions in Material-Bio Interface. Tissue engineering and regenerative medicine, 22(4), 481-504. https://doi.org/10.1007/s13770-024-00699-1
Yeshchenko, O., Kutsevol, N., & Naumenko, A. (2016). Light-Induced Heating of Gold Nanoparticles in Colloidal Solution: Dependence on Detuning from Surface Plasmon Resonance. Plasmonics, 11, 345-350. https://doi.org/10.1007/s11468-015-0034-z
Zhuang, L., Lian, Y., & Zhu, T. (2025). Multifunctional gold nanoparticles: bridging detection, diagnosis, and targeted therapy in cancer. Molecular cancer, 24(1), 228. https://doi.org/10.1186/s12943-025-02431-6
