ДОСЛІДЖЕННЯ ЕФЕКТУ ТРИПТОФАНУ НА МОРФОЛОГІЧНІ ЗМІНИ ПАРАЩИТОПОДІБНИХ ЗАЛОЗ ЩУРІВ, ВИКЛИКАНІ ОЖИРІННЯМ

Автор(и)

  • Роман ЯНКО Інститут фізіології ім. О.О. Богомольця image/svg+xml , Міжнародний центр астрономічних та медико-екологічних досліджень НАН України, Київ, Україна https://orcid.org/0000-0002-0397-7517

DOI:

https://doi.org/10.17721/1728.2748.2026.106.67-72

Ключові слова:

паращитоподібні залози, ожиріння, триптофан, щури

Анотація

Вступ. При ожирінні спостерігають розлади у функціонуванні ендокринних органів, у тому числі й у паращито-подібних залозах (ПЩЗ). Традиційні методи лікування ожиріння не завжди дають бажаний результат, тому пошук нових шляхів, які здатні знижувати порушення у ПЩЗ при ожирінні, є актуальним напрямом досліджень. Мета роботи поля-гала в дослідженні ефекту L-триптофану на морфологічні зміни в паращитоподібних залозах щурів, викликані ожирінням.

Методи. Експеримент проведено на 50 щурах-самцях лінії Wistar. Було сформовано 5 груп щурів: І – контроль; ІІ – щури, які протягом 3 місяців споживали висококалорійний раціон (ВКР) із надлишковим вмістом жирів (45 %) і легко-засвоюваних вуглеводів (31 %); ІІІ – щури, які водночас отримували ВКР і L-триптофан протягом 3 місяців; ІV – щури, які після 3 місяців споживання ВКР 1 місяць отримували збалансований раціон (ЗР); V – тварини, яких після 3 місяців утримання на ВКР на 1 місяць переводили на ЗР із додатковим введенням L-триптофану. Добова калорійність ВКР та ЗР для 1 щура становила 116 та 66 ккал, відповідно. L-триптофан щурам давали щодня перорально в дозі 80 мг/кг. Наявність ожиріння у щурів визначали за масою вісцерального жиру. Для досліджень брали тканину ПЩЗ, з якої виготовляли гістологічні препарати за стандартною методикою.

Результати. Утримання щурів на ВКР протягом 3 місяців призвело до розвитку вісцерального ожиріння та появи структурних змін у ПЩЗ: зменшилася відносна площа залози, площа розташованої в ній паренхіми, знизилася щільність розташування паратироцитів у залозі, кількість ядерець у клітинах, зросла кількість сполучнотканинних елементів. Виявлено, що L-триптофан не має протекторного ефекту щодо запобігання структурних змін у ПЩЗ при одночасному споживанні з ВКР. Водночас його введення до ЗР після моделювання ожиріння прискорило відновлення нативної структури ПЩЗ щурів, на відміну від раціону без цієї амінокислоти. Крім того, зазначені антифібротичні властивості L-триптофану.

Висновки. Додаткове введення до збалансованого раціону L-триптофану після моделювання ожиріння повертає структурні зміни в ПЩЗ щурів до контрольних значень. Ці дані цікаві для практичної медицини при комплексному лікуванні в пацієнтів структурних змін ПЩЗ, викликаних негативним впливом ожиріння.

Завантажити

Дані для завантаження поки недоступні.

Посилання

Ahmed, S. K., & Mohammed, R. A. (2025). Obesity: Prevalence, causes, consequences, management, preventive strategies and future research directions. Metabolism Open, 27, Article 100375. https://doi.org/10.1016/j.metop.2025.100375

Arto, C., Rusu, E. C., Clavero-Mestres, H., Barrientos-Riosalido, A., Bertran, L., Mahmoudian, R., Aguilar, C., Riesco, D., Chicote, J. U., Parada, D., Martínez, S., Sabench, F., Richart, C., & Auguet, T. (2024). Metabolic profiling of tryptophan pathways: Implications for obesity and metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease. European Journal of Clinical Investigation, 54, Article e14279. https://doi.org/10.1111/eci.14279

Bauzon, J., Jin, J., Noureldine, S., Wang, S. Z., Beck, T., & Romero-Velez, G. (2025). Association of obesity on rates of multiglandular disease in primary hyperparathyroidism: A cohort study. Journal of Surgical Research, 305, 349–355. https://doi.org/10.1016/j.jss.2024.12.006

Bentsa, T. (2023). The dietary treatment of obesity. International Journal of Endocrinology (Ukraine), 19(5), 376–382. https://doi.org/10.22141/2224-0721.19.5.2023.1302

Figueroa, J. D., Barroso-Torres, N., Morales, M., Herrera, B., Aranda, M., Dorta, E., & López-Alarcón, C. (2023). Antioxidant capacity of free and peptide tryptophan residues determined by the ORAC (Oxygen Radical Absorbance Capacity) assay is modulated by radical-radical reactions and oxidation products. Foods, 12(23), 4360. https://doi.org/10.3390/foods12234360

Hakkak, R., Kaufmann, Y., & Stack, B. (2019). Effects of obesity on serum calcium and parathyroid hormone in Zucker rat model (P08-032-19). Current Developments in Nutrition, 3(Supplement_1), Article nzz044.P08-032-19. https://doi.org/10.1093/cdn/nzz044.P08-032-19

Hasan, A. A., Hocher, C. F., Kleuser, B., Krämer, B. K., & Hocher, B. (2022). Biological activity of different forms of oxidized parathyroid hormone. International Journal of Molecular Sciences, 23(20), 12228. https://doi.org/10.3390/ijms232012228

Jumaahm, M. K., Alhamza, A. H., & Mansour, A. A. (2021). The study of the association of serum parathyroid hormone level with obesity in patients admitted to a tertiary care center in Basrah. Dubai Diabetes and Endocrinology Journal, 27(4), 143–149. https://doi.org/10.1159/000520660

Khanna, D., Welch, B. S., & Rehman, A. (2026). Pathophysiology of obesity. In StatPearls. StatPearls Publishing. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK572076/

Korio, G. (2019). Treatment of obesity with western medicine and traditional medicine: Based on PubMed and ScienceDirect databases. Chinese Medicine and Culture, 2(2), 99–104. https://doi.org/10.4103/CMAC.CMAC_21_19

Manco, M. (2025). Obesity as chronic endocrine disease. Obesity and Endocrinology, 1(1), Article wjaf004. https://doi.org/10.1093/obendo/wjaf004

Modica, R., Liccardi, A., Minotta, R., Benevento, E., Cannavale, G., & Colao, A. (2023). Parathyroid diseases and metabolic syndrome. Journal of Endocrinological Investigation, 46(6), 1065–1077. https://doi.org/10.1007/s40618-023-02018-2

Romaniuk, A., Tymakova, O., Lyndina, J., Gryntsova, N., Kravtsova, I., & Kust, V. (2019). The morphological changes in parathyroid glands, caused simulated prolonged influence of heavy metal salts. Reports of Vinnytsia National Medical University, 23(1), 80–83. https://doi.org/10.31393/reports-vnmedical-2019-23(1)-12

Sannidhi, D., Abeles, R., Andrew, W., Bonnet, J. P., Vitale, K., Niranjan, V., Gulati, M., Pauly, K., Moran, R., Alexander, L., Le, C., Rajan, S., & Romero, C. (2025). Lifestyle medicine for obesity in the era of highly effective anti-obesity treatment. Nutrients, 17(14), Article 2382. https://doi.org/10.3390/nu17142382

Shimi, G. (2025). Tryptophan metabolism in obesity: Pathways, mechanisms, and therapeutic perspectives. Current Medical Science, 45, 1304–1318. https://doi.org/10.1007/s11596-025-00136-x

Suvarna, K. S., Layton, C., & Bancroft, J. D. (2019). Bancroft's theory and practice of histological techniques (8th ed.). Elsevier. https://doi.org/10.1016/C2015-0-00143-5

Torres-Carot, V., Suárez-González, A., & Lobato-Foulques, C. (2022). The energy balance hypothesis of obesity: Do the laws of thermodynamics explain excessive adiposity? European Journal of Clinical Nutrition, 76(10), 1374–1379. https://doi.org/10.1038/s41430-021-01064-4

Welsh, A., Hammad, M., Piña, I. L., & Kulinski, J. (2024). Obesity and cardiovascular health. European Journal of Preventive Cardiology, 31(8), 1026–1035. https://doi.org/10.1093/eurjpc/zwae025

Xu, K., Liu, G., & Fu, C. (2018). The tryptophan pathway targeting antioxidant capacity in the placenta. Oxidative Medicine and Cellular Longevity, Article 1054797. https://doi.org/10.1155/2018/1054797

Yanko, R. (2023). Study of the influence of L-tryptophan on histo-morphological changes in the rat thyroid gland with alimentary obesity. Endocrynologia, 28(1), 75–81 [in Ukrainian]. https://doi.org/10.31793/1680-1466.2023.28-1.75

Yanko, R. V., Zinchenko, A. S., Chaka, O. G., & Levashov, M. I. (2022). Method of modeling alimentary fatty liver disease in laboratory rats (Ukraine Patent No. 150511). Bogomoletz Institute of Physiology, National Academy of Sciences of Ukraine [in Ukrainian].

Yanko, R., & Levashov, M. (2025). Tryptophan enhances diet-induced improvement of white adipose tissue in obese rats. Archives of Biological Sciences, 77(4), 323–331. https://doi.org/10.2298/ABS250902026Y

Yanko, R., Levashov, M., & Safonov, S. (2024). Tryptophan reduces the degree of brown adipose tissue whitening in rats with visceral obesity. European Journal of Clinical and Experimental Medicine, 22(4), 862–869. https://doi.org/10.15584/ejcem.2024.4.29

Yanko, R., Levashov, M., Chaka, O. G., Nosar, V., Khasabov, S. G., & Khasabova, I. (2023). Tryptophan prevents the development of non-alcoholic fatty liver disease. Diabetes, Metabolic Syndrome and Obesity: Targets and Therapy, 16, 4195–4204. https://doi.org/10.2147/DMSO.S444278

Опубліковано

27.10.2026

Як цитувати

ЯНКО, Р. (2026). ДОСЛІДЖЕННЯ ЕФЕКТУ ТРИПТОФАНУ НА МОРФОЛОГІЧНІ ЗМІНИ ПАРАЩИТОПОДІБНИХ ЗАЛОЗ ЩУРІВ, ВИКЛИКАНІ ОЖИРІННЯМ. Вісник Київського національного університету імені Тараса Шевченка. Біологія, 106(3), 67-72. https://doi.org/10.17721/1728.2748.2026.106.67-72